Artykuły

Natura pomaga dzieciom i dorosłym

Wakacje, urlop i słoneczna pogoda sprzyjają letnim wyprawom. W tym czasie często przebywamy na łonie przyrody, odwiedzamy lasy, wędrujemy górskimi szlakami, odpoczywamy nad morzem.  W piękne, słoneczne dni z pewnością zauważymy, jak ważna jest przyroda, która nas otacza. Natura nas karmi, chroni, wspiera prawidłowy, zdrowy rozwój dzieci.  Przebywając na świeżym powietrzu warto więc przekazywać dzieciom wiedzę na temat natury i pokazywać, że pomaga ona i dorosłym, i dzieciom.

 

Lasy – zielone płuca

Lasy zajmują 28% obszaru Polski. Panujący w naszym kraju klimat umiarkowany, powoduje, iż dominują tu lasy iglaste oraz mieszane. Najwięcej spotkamy w nich sosen (stanowią 65%), ale także świerki, dęby, brzozy, olchy. Lasy pełnią ważną rolę w życiu człowieka, wspierając nas na wielu płaszczyznach:

  • Puszcze, lasy, parki – to miejsca, gdzie lubimy wypoczywać. To tu odetchniemy świeżym powietrzem, posłuchamy śpiewu ptaków, zregenerujemy zmęczony wzrok.
  • Las dostarcza człowiekowi wiele wartościowych surowców: poziomki, borówki, jagody, maliny, jeżyny, żurawiny oraz grzyby jadalne.
  • Rosnące w naturze zioła są wykorzystywane do produkcji lekarstw, a same pomagają na wiele dolegliwości: np. mięta poprawia trawienie a rumianek uspokaja i działa przeciwzapalnie.
  • Las posiada własny klimat i wpływa na klimat otoczenia. Latem w lesie jest chłodniej, a zimną cieplej niż poza nim. Wybierając się na wycieczkę w gorący, słoneczny dzień  w lesie znajdziesz cień i przyjemny chłód.
  • Las chronią zarówno od  silnego wiatru, hamując jego pęd, jak i od powodzi chłonąc wodę np. z topniejącego śniegu.
  • Powietrze, którym oddycha człowiek oczyszczane jest przez drzewa. Często mówimy, że las to „zielone płuca”, oczyszcza on powietrze z pyłów i dwutlenku węgla a wzbogaca w tlen.
  • Gleba jest chroniona przed wypłukiwaniem i wywiewaniem dzięki korzeniom drzew.
  • Lasy dostarczają ważnego surowca – drewna, wykorzystywanego np. do produkcji papieru czy mebli.


Aby lasy nadal mogły nam służyć i cieszyć oczy musimy sami o nie dbać. Poniżej prezentujemy kilka porad, jak prawidłowo zachowywać się w lesie. Warto zapoznać z nimi przede wszystkim nasze pociechy.

  • W lesie nie powinniśmy zostawiać żadnych śmieci. Zagrożenie stanowią zwłaszcza butelki, lusterka czy potłuczone szkło. Zwierzęta mogą się poranić, a promienie słońca, padając na powierzchnię szkła, mogą spowodować zapalenie suchej ściółki i pożar.
  • Las jest domem wielu gatunków zwierząt. Starajmy się nie hałasować na łonie przyrody, by ich nie straszyć. W nagrodę usłyszymy piękny śpiew ptaków.
  • Nie należy łamać gałązek drzew, niepotrzebnie zrywać kwiatów czy liści. Warto zapoznać się z roślinami chronionymi, by zwrócić na nie szczególną uwagę.  
  • Dzieci należy przestrzec, by nie zabierały do domu żadnych dzikich zwierząt. Żaba, chrabąszcz majowy czy ślimak winniczek to także dzikie zwierzęta. Nie powinno się również dotykać ptasich gniazd i jaj.
  • Wielkim zagrożeniem dla lasów są pożary. W lesie nie wolno palić ognisk i wyrzucać zapałek i niedopałków papierosów.
  • Jesienią można zbierać owoce róży, jarzębiny, bzu oraz żołędzie. By zimą nakarmić nimi dzikie zwierzęta.
  • Jeśli możesz – zbieraj makulaturę. W ten sposób oszczędzamy drzewa, które trzeba byłoby ściąć, by uzyskać nowy papier. A makulaturę można przetwarzać aż 7 razy!


Przewidywanie pogody

Przyroda pomaga w przewidywaniu pogody. Obserwując sygnały, przekazywane nam przez rośliny, zwierzęta i rozmaite zjawiska przyrodnicze dowiemy się, czy kolejny dzień będzie słoneczny, deszczowy, czy też mroźny.

  • W lecie ładną pogodę zwiastują: rosa wieczorem i rano, mgły wieczorne i nocne rozpływające się rano, pojawiające się przed południem kłębiaste pojedyncze chmury, które znikają pod wieczór, jasny, "biały" zachód słońca, wysoki lot jaskółek, pionowe unoszenie się dymu, wieczorne pojawienie się komarów. Im bardziej są delikatne barwy nieba i blade przy wschodzie lub zachodzie słońca, tym ładniejsza winna być pogoda.
  • Złą pogodę latem wróżą: czerwony wschód i zachód słońca, pojawienie się chmur pierzastych lub "baranków", wiatr z zachodu, parne powietrze, chmury kłębiaste rosnące ku górze, brak wiatru, płożenie się dymu, jaskółki i owady latające nisko.
  • Zimą mróz zapowiedzą: osadzanie się "szadzi" na drzewach, gwieździste niebo, wiejące wschodnie wiatry.

Orientacja w terenie

Jeśli nie mamy przy sobie mapy, ani kompasu - natura pomoże nam odnaleźć się w terenie:

  • Dzięki Słońcu możemy łatwo określić strony świata. Wystarczy w słoneczny dzień, najlepiej w południe, ustawić się tyłem do słońca a kierunki można określić w następujący sposób: przedłużenie naszego cienia – to północ, lewa ręka wskazuje zachód, prawa ręka wskazuje wschód.
  • W nocy kierunek północny można określić według Gwiazdy Polarnej, znajdującej się w gwiazdozbiorze Małej Niedźwiedzicy (Mały Wóz) – jest to siedem szeroko rozstawionych jasnych gwiazd, gwiazda Polarna świeci najjaśniej z nich.
  • Duże kamienie i skały porośnięte są od strony północnej mchem, a mrowiska są bardziej spadziste  od strony północnej.
  • Kora samotnie rosnących drzew od strony północnej jest często grubsza. Gdy cały pień jest obrośnięty mchem, na północnej stronie jest go więcej. Korony samotnie stojących drzew są przeważnie bardziej rozwinięte od strony południowej.